Reklama
Polityka_blog_top_bill_desktop
Polityka_blog_top_bill_mobile_Adslot1
Polityka_blog_top_bill_mobile_Adslot2
niedowiary - blog (szalonych) naukowców niedowiary - blog (szalonych) naukowców niedowiary - blog (szalonych) naukowców

19.05.2009
wtorek

Rozczarowania

19 maja 2009, wtorek,



Nic tak nie kąsa duszy jak zawiedzione nadzieje.

Od jakiegoś czasu wzbiera we mnie żółć. Trawi mnie boleśnie; nic tak bowiem nie kąsa duszy jak zawiedzione nadzieje. Stało się to tak bardzo nieznośne, że muszę ją z siebie wylać, podzielić się tym, co mnie boli w nadziei, że może ktoś przeczyta to i wytłumaczy mi, że nie mam racji, że nie mam powodu czuć się podle. (Dla tych, co nie wyczuli źdźbła ironii wyjaśniam, ze trochę ironizuję, ale nie do końca…)


Powodem mojego fatalnego samopoczucia jest „Historia filozofii XX wieku” Tadeusza Gadacza – książka przeze mnie wyśniona i wymarzona. Od lat chciałem znaleźć kompendium wiedzy na temat współczesnej filozofii, z którego mógłbym się wreszcie dowiedzieć, o co tak naprawdę chodziło Teilhardowi de Chardin, Bergsonowi czy Jankelevitchowi. Gdy od czasu do czasu któryś z moich przyjaciół humanistów rzucał mimochodem tymi i innymi nazwiskami, nie potrafiłem w żaden sensowny sposób podtrzymać konwersacji – co jak wiadomo jest uczuciem przykrym i źle wpływa na relacje międzyludzkie. W każdym razie, gdy tylko wyczytałem, że książka Gadacza ma już, już się ukazać, popędziłem do sklepu internetowego, by ją zamówić.

Pamiętam ten dzień, jasny pogodny, kiedy „Historia filozofii” do mnie dotarła, kiedy z drżeniem rąk, nie zważając na niebezpieczeństwo skaleczenia, rozrywałem taśmy oplatające paczkę, kiedy zachwycałem się piękną czerwona okładką w przezroczystej obwolucie. Zamknąłem się w pokoju, wyłączyłem telefony, powiedziałem domownikom, że mnie nie ma i zacząłem czytać zachłannie… Po kilku dniach spróbowałem jeszcze raz… Po kilku następnych znowu… Niestety za każdym razem po paru godzinach bezskutecznej walki dochodziłem do wniosku, że to się do czytania nie nadaje.

Nie żeby była to książka wyjątkowo trudna. Po prostu niczego nie potrafię się z niej dowiedzieć. Nie jestem filozofem, więc nie umiem tak naprawdę ocenić, na ile „Historia filozofii” Gadacza może być użyteczna dla zawodowców. Ale po pozycji wydanej przez Znak (i poprzedzonej sporą kampania reklamową) spodziewałem się, ze będzie dostępna dla laików takich jak ja – którzy po prostu chcieliby się dowiedzieć, o co tym wszystkim filozofom chodziło! To co dostałem jest zaś – tak to odbieram – suchym zbiorem fiszek (których zebranie pewnie wymagało lat benedyktyńskiej pracy, to fakt), w moim odczuciu pozbawionych tego, co najważniejsze – pomysłu i ducha.

Może jestem skażony tym, ze moją pierwszą lekturą filozoficzną był Russell, i wyobrażam sobie, ze o filozofii można pisać tak jak on: „Spinoza jest najszlachetniejszym i najbardziej godnym miłości z wielkich filozofów. Intelektualnie przerasta go paru innych, lecz moralnie stoi najwyżej”. Filozofia jest bowiem ważna. Chciałbym przeczytać, zakochać się (jak w Spinozie), albo znienawidzić, albo wzruszyć ramionami, albo cokolwiek… Niestety nie przy okazji książki Gadacza. Co nie znaczy, że następnego tomu nie kupię, z nadzieją…

Pamiętam jak parę lat temu usłyszałem po raz pierwszy w radiu kawałki z „Miasto manii” Marii Peszek i pamiętam doskonale uczucie zdumienia, ze coś tak fajnego mogło powstać w naszej siermiężnej popkulturze. Parę miesięcy temu wyszła jej nowa płyta, więc i tym razem drżącymi rękoma rozdzierałem folię, nie mogąc doczekać się, kiedy wrzucę płytę do odtwarzacza… No i niestety, kolejne rozczarowanie. Tym razem dostałem typową naszą pop-elinę, okraszona co prawda rzeczownikami na ch… i czasownikami na p…, ale nie jestem nastoletnią czytelniczka pisma kobiecego na C…, by miało mnie to specjalnie ekscytować (jakby to powiedzieć, zdarza mi się tych słów używać od czasu do czasu i nie czuję się przez to specjalnie unobilitowany…). Problem z drugą płytą Marii Peszek moim zdaniem jest taki, ze muzykę do pierwszej pisali Wąglewcy, a do drugiej, niestety, ktoś zupełnie inny.

Z pomniejszych rozczarowań (już nie będę pisał o drżących rękach) – płyta The Answer, zachwalanych przez Wojciecha Manna jako nowy Led Zeppelin, a którzy okazali się co najwyżej popłuczynami po AC/DC. Ale wybaczam mu, bo dzięki niemu – chyba nawet z tego samego numeru Polityki – dowiedziałem się o istnieniu Joe’go Bonamassy.

I żeby nie było, że potrafię tylko zrzędzić, na koniec coś pozytywnego. Polak potrafi! Polecam wszystkim płytę Pawła Mykietyna „Speechless Song”. Niby to nie do końca metal, ale nie mogę się nasłuchać!

Jerzy Kowalski-Glikman

Fot. Great Beyond, Flickr (CC SA)

Reklama
Polityka_blog_bottom_rec_mobile
Reklama
Polityka_blog_bottom_rec_desktop

Komentarze: 14

Dodaj komentarz »
  1. Polecam po prostu Wikipedie. Sam z niej korzystam i zawsze znajde cos ciekawego. Np. ostatnio sprawdzalem cos o Rolandzie Barthesie (dowiedzialem sie przy okazji, ze wcale nie byl filozofem tylko pisarzem i semiologiem??!!!). Okazalo sie, ze opowiadal taka dyktryjke: Sparalizowany zanurza sie w wode z Lourdes z intencja zeby mu sie poprawilo. I wynurza sie… w wozku inwalidzkim. Oczywiscie nie mozna tego czytac sobie i kontemplowac w fotelu jak prawdziwa ksiazke. A szkoda.

  2. Sam profesor Gadacz stwierdził w wywiadzie, że jego dzieło nie będzie przeznaczone do czytania, ale do znajdywania informacji.

  3. @firem,

    To by się zgadzało – przejrzałem i miałem właśnie takie wrażenie, że dużo informacji. Tylko ducha brak.

  4. Reklama
    Polityka_blog_komentarze_rec_mobile
    Polityka_blog_komentarze_rec_desktop
  5. co do informacji to dla mnie najbardziej kompetentnym zrodlem internetowym jest Stanford Encyclopedia of Philosophy

    http://plato.stanford.edu/contents.html

  6. Jerzy,

    Jakas dziwna ta encyklopedia. Jak wpisuje Barthes to mi wyskakuje Jean Baudrillard i Jacques Derrida. 🙂

  7. Encyklopedia chyba jest in statu nascendi.
    Szukam Jeanne Hersch – nie ma, Kołakowski – nie ma, paru innych współczesnych filozofów – to samo. No ale Heidegger to już musi być! Niespodzianka – j.w.

  8. Artykuly do encyklopedii sa ciagle dolaczane, wiec nie wszystko jest. Warto po prostu przejrzec spis tresci i poczytac to, co sie znajdzie interesujacego. Teksty zazwyczaj sa obszerne, dobrze napisane i kompetentne.

    @jk pewnie nie ma artykulu o Barthesie, a wyszukiwarka znalazla jego nazwisko w tekstach o Baudrillardzie i Derridzie.

    Jesli chodzi o zrodla internetowe polecam rowniez „Early Modern Texts” opracowana przez Bennetta, gdzie moz na znalezc wczesne teksty (do XIXw) z komentarzami

    http://www.earlymoderntexts.com/index.html

  9. jkg:

    Tak wlasnie.

  10. A propos historii Filozofii… Rozumiem, że prof. Gadacz napisał coś w rodzaju encyklopedii? Po cóż zatem radzilibyście sięgnąć?

    A co do rozczarowań,
    na przełomie lat 2008/2009 widziałem w swoim czytniku RSS nowe wpisy na blogu niedowiary. Klikałem, czekałem aż Firefox otworzy przede mną kolejne ciekawe spostrzeżenia, informacje, myśli, a tu okazywało się, że to nie są nowe wpisy, tylko te same komentarze do pomysłów Gowina. Po trzecim myślałem, że porzucę nadzieję.

    Amicus niedowiary sed…

    Ale żeby nie było, że tylko zrzędzę, to dodam, że o Gowinie już dawno nie piszecie, za to przerzuciliście się na mądrzejszych ludzi, co mnie cieszy.

  11. @bartomir

    Dla mnie nie jest to encyklopedia; nie bylem w stanie dowiedziec sie z tej ksiazki niczego, poza informacjami typu, ze ktos cenil Sokratesa, a kogos innego czytywal wymieniony z nazwiska znany polski filozof.

    jesli chodzi o solidne encyklopedie, to proponuje wejsc na strone wydawnictwa Routledge

    http://www.routledge.com

    i obejrzec, co tam maja.

  12. Pewnie w czytniku RSS zalinkowałeś komentarze a nie wpisy.

  13. Jerzy Kowalski-Glikman:
    Tytuł książki prof. Gadacza sugeruje, że jest to jakiś rodzaj opracowania, które przedstawia pewne prądy filozoficzne i pewnych filozofów, a jednocześnie każde takie przedstawienie okraszone jest własnymi refleksjami. Spodziewałem się nawet, że opis np. Kanta będzie wzbogacony o nowe odkrycia historyka filozofii, a odkrycia te nasuną nowe refleksje. Tak jak było u Tatarkiewicza, (którego zresztą można znaleźć w całości online: http://filozofiauw.wikidot.com/teksty-zrodlowe#toc0 btw. Znajdziemy tu też teksty źródłowe:)
    Tak czy owak, co waszym zdaniem prócz encyklopedii warto poczytać? I oprócz Tatarkiewicza, oczywiście:)
    GP:
    W czytniku RSS mam wpisy właśnie. Po prostu dla mnie osobiście było zbyt wiele wpisów wokół jednego tematu. Były bardzo ciekawe, takie jak ten o stopniowalności człowieka (http://naukowy.blog.polityka.pl/?p=251), ale były też takie, które powtarzały argumenty, choć w innej formie, np. Nauka czy Kościół? (http://naukowy.blog.polityka.pl/?p=249) i Skutki ideologii, skutki nauki (http://naukowy.blog.polityka.pl/?p=267) mówią moim zdaniem o tym samym.

  14. Ok. Rozumiem.

  15. @Bartomir

    Moge tylko podac tytuly, ktore na mnie zrobily wrazenie (niestety wiekszosc nieprzetlumaczona na polski):

    wiec przede wszystkim „The Courtier and the Heretic” M. Stewarta — nigdy nie czytalem lepszej ksiazki o filozofii!

    Learning from Six Philosephers Bennetta — to cos takiego, czym ksiazka Gadacza moglaby byc, ale o filozofii 17 i 18 w.

    Spinoza and Other Heretics Yovela –to raczej ksiazka historyczna

    No i jak napisalem lubie Russella — choc to podobno ksiazka powierzchowna, ale jak napisana!

    Lubie tez Kolakowskiego

    Routledge Encyklopedia of Philosophy jest b. fajna i dostepna (na plytach i na papierze) w bibliotekach uniwersyteckich i nie tylko …

css.php