Reklama
Polityka_blog_top_bill_desktop
Polityka_blog_top_bill_mobile_Adslot1
Polityka_blog_top_bill_mobile_Adslot2
niedowiary - blog (szalonych) naukowców niedowiary - blog (szalonych) naukowców niedowiary - blog (szalonych) naukowców

4.12.2013
środa

Oczekiwanie

4 grudnia 2013, środa,

Dopiero dziś rano kolega zalinkował mi ciekawy list  profesora Jacka Bartyzela. Ze szczegółami odsyłam do źródła, natomiast w skrócie mogę napisać, że autor zachęca do buntu przeciwko  rozrostowi biurokracji na uniwersytecie. Szczególnym przypadkiem tego zjawiska (ale niestety nie jedynym) są syllabusy. Do tego, co napisał prof. Bartyzel,  dopiszę kilka moich osobistych uwag.

Ze szkolnictwem wyższym związany jestem od dwudziestu lat, najpierw jako student, potem  jako doktorant i pracownik. W tym czasie zmieniło się sporo, szczególnie po wejściu Polski w struktury UE. Nie pamiętam, żebyśmy na studiach używali nazwy ‚syllabus’ . Zamiast tego był ogólny program zajęć, który prowadzący podawał na początku semestru oraz zagadnienia na egzamin końcowy. I to wystarczało, żebyśmy się czegoś porządnie (mam nadzieję) nauczyli.

Kiedy sam zacząłem prowadzić zajęcia sytuacja wyglądała podobnie. Na swoje potrzeby sporządzałem krótki program, w którym kluczowe były dla mnie zagadnienia na zajęcia. Wcześniej na ogół miałem spotkanie z wykładowcą lub kierownikiem zakładu, na którym ustalaliśmy (chociaż raczej był to przekaz jednostronny), kwestie związane z zagadnieniami na zajęcia. I to wystarczyło – świat się kręcił, bez potrzeby syllabusów, celów, kodów itp.

Pierwszy przełom, jakieś dziesięć lat temu, związany był z uprawnieniami  pedagogicznymi. Szczerze mówiąc, znam to tylko z opowieści, ponieważ ja uprawnienia takie zrobiłem na studiach. Dotarły jednak do mnie głosy, że nauczyciele różnych szczebli robili w owym czasie przyspieszone kursy pedagogiczne, ponieważ ktoś odkrył, że formalnie nie mieli oni papieru na  nauczanie. Mimo, że robili to od wielu, wielu lat. Znak czasów – na wszystko musi być papier.

Papierologia zaczęła sie pogłębiać. Każda czynność, na którą wcześniej nie było papieru musiała taki papier otrzymać. Tak też było z syllabusami, ale w ich wypadku doszła też przedziwna biurokratyczna nowomowa i tajemnicze kody, jak na przykład H2A_W03 itp. Łatwo można było się zorientować, że syllabusy w gruncie rzeczy są robione tylko dla urzędników. Nie są oni przy tym w stanie ich sprawdzić  (i nie sprawdzają). Studenci ich nie czytają. Do celów komunikacji z nimi wystarcza to, co było do tej pory, czyli krótki przegląd zagadnień na początku zajęć i wymagania egzaminacyjne na końcu. Po co więc ta cała konstrukcja?

Nie dziwię się więc, że prof. Bartyzel nie wytrzymał. Ale czy jego list zatrzyma to szaleństwo? Nie mam przekonania co do tego. Stanie się tak tylko wtedy, gdy ze strony środowiska będzie presja w tym kierunku.

Grzegorz Pacewicz

Foto: Alexander/flickr.com (CC BY-SA 2.0.)

Reklama
Polityka_blog_bottom_rec_mobile
Reklama
Polityka_blog_bottom_rec_desktop

Komentarze: 29

Dodaj komentarz »
  1. Ciekawe. Uczylem na dwoch uniwersytetach amerykanskich. Teraz ucze na trzecim. Nikt, nigdy nei wymagal ani ode mnie ani od nikogo zadnych „uprawnien pedagogicznych”. Gdybym chcial uczyc w szkole, to I owszem, owe uprawnienia bylyby potrzebne. Ale na poziomie uniwersyteckim nigdy niczego takiego nie bylo I nie ma.

    Widac jednak „normalnosc” w Polsce poszla dalej niz to widac z duzej odleglosci.

    P.S. Sylabusy sa. Moje nazwisko, kontakt, o tym ze sciagac nie mozna I plan zajec. Dwie strony

  2. Wydaje mi się, że wzrost jest cechą typową dla każdego tworu społecznego, populacje wzrastają w korzystnych warunkach.
    To wydaje się uniwersalna zasada.
    Do wzrostu biurokracji też przyczyniają się warunki, trzeba mniej podlewać, kasą.
    I tylko ci co podlewają mogą zakręcić kurek, niestety chwilowo zajęci swoimi interesami obudzą się, jak im gotówki w kieszeni zabraknie.

  3. A nie jest to przypadkiem skutek dyfuzji do edukacji różnych systemów kontroli jakości rodem z przemysłu?

  4. Reklama
    Polityka_blog_komentarze_rec_mobile
    Polityka_blog_komentarze_rec_desktop
  5. Zawsze jestem chętny do narzekania na biurokrację i nieraz tu o niej pisałem.

    Co gorsza, brałem nawet udział w pisaniu tych syllabusów na moim Wydziale, gdy trzeba było stworzyć je dla przedmiotów kursowych, których program nie zależy od widzimisię aktualnego wykładowcy. Włożyliśmy w to masę pracy i, choć w kilku momentach zrozumieliśmy coś nowego o naszym procesie kształcenia, to generalnie uważam ten czas za stracony – przynajmniej na razie.

    Chciałbym jednak zwrócić uwagę, że tragiczny poziom studiów oferowanych przez wiele uczelni jest faktem. Przymus tworzenia syllabusów to zapewne jakaś próba opanowania tej sytuacji, choćby przez wprowadzenie obowiązku tworzenia deklaracji merytorycznej zawartości zajęć, którą może potem czytać, porównywać z rzeczywistością i oceniać PKA.

    W tym sensie prof. Bartyzel się zżyma, bo jest zderzony z procedurą, która ma stanowić hamulec i barierę dla kiepskich, a nie dla niego. Trochę tak, jak na poprzecznych garbach spowalniających na ulicach po podskakują z irytacją kierowcy spokojni, kórzy nigdy by nie przekroczyli dozwolonej w tym miejscu prędkości – ale garb ma zmusić do zwolnienia tych, którzy pędziliby tam 100 km/h, gdyby go nie było.

  6. Na przykładzie, który ja obserwowałem nieco z boku, ale JTy chyba zna bardziej osobiście, widać jeszcze inny aspekt formalizacji sylabusowej. Kierunek studiów coraz bardziej zaczyna być produktem odpowiadającym jakimś sformalizowanym standardom (ISO?), tak aby ktoś studiując przedmiot „Wyspiarze z Cieśniny Torresa” na Sorbonie poznał w miarę to samo, co ktoś studiujący ten sam przedmiot w Wyższej Szkole Turystyki i Zarządzania w Koziej Wólce (przykład kursu autentyczny, jego przyporządkowanie uczelniom – nie), skoro obie uczelnie są w UE. Stąd w pewnym wysoko notowanym w kraju instytucie informatycznym wprowadzono nie tylko ogólnikowe sylabusy, ale wprowadzanie do USOS-a szczegółowych programów przedmiotów, z mniej lub bardziej idącym przesłaniem, że mają one pozwolić na podobne przeprowadzenie zajęć przez różnych prowadzących. Nie wiem, jak to ostatecznie wyszło, pewnie jest do sprawdzenia, ale mi się nie chce. Może to i jest rozwiązanie problemu, że nawet w ramach jednych studiów jedna grupa ćwiczeniowa ma beznadziejnego dydaktycznie prowadzącego, a druga świetnego. Może jest to rozwiązanie problemu, który ja miałem, gdyż na moim wydziale wykład z ekologii był prowadzony w jednym roku przez ekologa zwierząt, w drugim przez ekolożkę roślin, a w trzecim przez hydrobiologa, po czym cykl się powtarzał, więc student w zależności od rocznika mógł lepiej znać problemy paradoksu planktonu, populacjologii gryzoni lub zagadnień osobników funkcjonalnych i genetycznych. Ale taka urawniłowka niesie też to, że nie ma sensu być świetniejszym od pewnego uśrednionego wzorca. Skoro ma się uczyć według ustalonego kiedyś szablonu, nie ma miejsca na indywidualne niuansowanie. Skoro nauczyciel akademicki ma być przekaźnikiem ustalonego, niekoniecznie przez niego samego programu, a nie samodzielnym jego współtwórcą (i modyfikatorem w zależności od rozwoju sytuacji, np. poziomu grupy), to można go też bezproblemowo zastąpić kolejnym. Coś takiego miało miejsce od dawna w przypadku doktorantów, którzy wypełniali obowiązek dydaktyczny prowadzeniem ćwiczeń z przedmiotów najbardziej podstawowych, gdzie owszem, nie ma miejsca na zbyt duży rys osobisty prowadzącego, ale ten system miał to rozszerzyć na całe studia.

  7. Oczywiście są jakieś plusy formalizacji przedmiotu: porównywalność przedmiotów i kierunkó studiów oraz jasność wymagań i treści. Ale mam wrażenie, że ta biurokratyzacja jest przesadna. Ja też dowiedziałem się kilku ciekawych rzeczy, na przykład, że jest przelicznik między punktami ECTS a nakładem pracy własnej studenta. Poza tym – nic nowego. U mnie dodatkowo trzeba to wklepywać przez stronę internetową, która no cóż – najlepsza nie jest. Czy jest dalszy sens w rozwoju tego narzędzia biurokratycznego?

  8. @panek: „Kierunek studiów coraz bardziej zaczyna być produktem odpowiadającym jakimś sformalizowanym standardom (ISO?), tak aby ktoś studiując przedmiot ?Wyspiarze z Cieśniny Torresa? na Sorbonie poznał w miarę to samo, co ktoś studiujący ten sam przedmiot w Wyższej Szkole Turystyki i Zarządzania w Koziej Wólce ”

    Co wydaje sie byc nonsensem. Inzynier po MIT bedzie takim samym inzynierem jak ktos po University of Southern Paparazzo tylko w jednym przypadku: gdy MIT obnizy swe wymagania do wymagan University of Southern Paparzzo. Natomiest Unievrsity of Southern Paparazzo nigdy nie zdola byc MITem.

    W GW toczy sie dyskusja pod haslem „wszyscy mamy jednakowe zoladki”. Niestety, nie wszyscy mamy jednakowe glowy. Spora czesc profesorow z University of Southern Paparazzo odpadlaby mniej wiecej na drugim roku studiow w MIT, gdyby im przyszlo do glowy tam studiowac, a moze I na pierwszym. Albowiem, wlasnie, zaladki mamy jednakowe, ale glowy nie.

    W lewacko-socjalistycznym pedzie, UE stara sie robic lewacka urownilowke. Nei da sie. Na swiecei sa uniwersytety gorsze I lepsze. Tak jest I tak musi byc I tak, mam nadzieje, bedzie. Nie kazdego stac umyslowo na to aby skonczyc MIT (nawet jezeli go stac finansowo). Zreszta, w wiekszosci miejsc pracy absolwenci MIT sa zupelnie niepotzrebni. Do pilnowanei prodkcji w fabryce wystarczy absolwent University of Southern Paparazzo. Z kolei, jezeli MIT dla „sprawiedliwosci spolecznej” obnizy poziom do poziomu University of Southern Paparazzo, nie bedziemy latac w kosmos I miec nowych technologii.

    Tu gdzie jestem, nie wystarczy powiedziec: jestem magistrem. Tzreba powiedziec: Jestem magostrem z MIT. Albo: Jeste mmagistrem z University of Southern Paparazzo. Jak sie nie powie, to zaputaja. Albo wyczytaja w CV. No I absolwent MIT bedzie mial 5 propozycji parcy gdy studia konczy, a absolwent University of Southern Paparazzo bedzie szukal pracy dwa lata. I pod koneic zycia zarabial tyle ile absolwent MIT na pierwszej pensji. Chyba ze sie okaze neidocenionym geniuszem, co jest mozliwe.

    Nikt nei uwaza tego za niesparwiedliwe.

    A o MINIMALNY poziom wyksztalcenia taki aby absolwent inzynierii mogl sie nazywac „inzynierem” dbaja agencje akredytacyjne; ABET w moim przypadku. Ilosc materialow wymagana pzrez ABET jest stosunkowo niewielka: CV wszystkich prowadzacych zajecia I konspekty wykladow. Ktore to konspekty I tak sie pisze bo musza byc w katalogu dla studentow.

  9. Żołądki też nie są jednakowe. 🙂

  10. @A.L

    Hmm.prawda, że nie wszyscy mamy jednakowe głowy. Uważam jednak, że standaryzacja jest dobra i jak najbardziej należy ją popierać, tak, by absolwent University of Southern Paparazzo miał przynajmiej równą szansę, a co z nią zrobi, to już jego/jej sprawa.

    A skoro mówimy o systemie amerykańskim, to powiedziałabym, że tutaj, w USA bardziej niż chyba gdziekolwiek indziej z krajów Zachodu, dobrą i prestiżową pracę można zdobyć nie mając dyplomu wyższej uczelni. Znam przypadek firmy finansowej, w której przez pewien okres zatrudniano absolwentów znanych uczelni: Harvard, Columbia, Cornell.Osoby te absolutnie nie sprawdziły się w zawodzie i oprócz arogancji i prestiżowego dyplomu niewiele sobą reprezentowały. Zostały zwolnione i szukanie kolejne pracy zajeło im więcej niż przeciętnemu obywatelowi (w grę weszła bowiem urażona duma). Inna firma z Wall Street w ogóle postanowiła nie zwracać uwagę na dyplomy, zamiast tego szukała ludzi z ponadprzeciętnymi zdolnościami ? mistrzów szachowych, zdolnych hakerów. Ludzie ci sprawdzili się doskonale, mimo iż nie posiadali formalnego wykształcenia. Bill Gates również nie ukonczył studiów na Harvardzie, tylko zamiast tego zajął się budową swojej własnej firmy?I jak widać wyszło mu to na zdrowie.

    W środowisku, w którym miałam okazję przebywać, wieloktrotnie zdarzało mi sie pracować razem ze studentami medycyny/rezydentami po prestiżowych uniwersytetach (Harvard, Princeton, Yale) ? ich poziom nie odbiegał od średniej; czasem wręcz widoczny brak zdrowego rozsądku (czy tzw. chłopskiego rozumu) doprowadzał do komicznych, a niekiedy groźnych sytuacji. Generalnie, unikałabym lekarzy po ?prestiżowych? ośrodkach. Przypadek dziewczyny, rezydentki, po Harvardzie, córki prof. również z Harvardu ? specjalizowała się w nefrologii, więc gdy na jej oczach pacjent umierał na zawał, nie potrafiła mu pomoc. Pacjent zmarł, konsekwencji nie wyciągnięto.

    Podsumowując, ponieważ rozkład inteligencji w społeczeństwie ma przebieg normalny, oznacza to, że możemy spotkać, przepraszam za wyrażenie, idiotów po Harvardzie jak i jak i geniuszy po Univ of Southrnen Paparazzo; a na giełdzie Nowojorskiej z dużym prawdopodobieństwem będziemy mogli wypić kawę w towarzystwie geniusza bez magisterki za to z głową.

  11. U nas tam i tak nikt nie znał programu, nawet wykładowcy

  12. Jest jeszcze jeden sens (być może tylko potencjalny) syllabusów.

    Ujawnia się, kiedy absolwent UoSP stara się dostać/przenieśc na inną uczelnię, powiedzmy MIT. Wtedy osoby decydujące o przyjęciu mogą przeczytać syllabusy zaliczonych przez niego przedmiotów i merytorycznie (a nie „sztuka za sztukę”) określić, jakie treści z programu MIT zrealizował i na jaki rok go wpisać i pod jakimi warunkami.

    Podejrzewam, że podobnie można ich używać, gdy student jedzie na Erasmusa i zalicza jakieś tam przedmioty na goszczącej go uczelni. Syllabusy służą wtedy do przeliczenia jego urobku z Erasmusa na urobek lokalny, albo zapobieżeniu temu, żeby u nas zapisał się na wykłady, na których będzie się po raz drugi uczył tych samych treści.

  13. @J.Ty – dokładnie! I tak jak mówisz, system ten sprawdza się również w przypadku Erasmusa; sprawdzone swego czasu osobiście.

  14. @Jotka
    Na giełdzie nie liczy się wiedza, a tylko znajomości i szczęście. Znajomości osiąga się zazwyczaj przez urodzenie, a szczęście jest zmienną losową, a więc spotyka ona zarówno mądrych jak też i głupich, bogatych ja też i biednych, tyle, że mądrzy i bogaci radzą (zazwyczaj) sobie lepiej w warunkach braku szczęścia niż biedni i głupi.
    Na giełdzie nie spotkasz zaś geniuszy, a głównie bufonów, ale to inna sprawa. Prawdziwi geniusze nie szukają bowiem pieniędzy (ogólnie wartości materialnych), a wartości wyższych, takich jak wiedza i szczęście, i to nie tylko dla nich samych, ale dla swojego otoczenia, jako iż wiedzą oni, że nie sposób jest być szczęśliwym, jeśli przebywa się wśród ludzi, których unieszczęśliwiliśmy. A tego ostatniego to akurat nikt na giełdzie, szczególnie zaś nowojorskiej, zrozumieć nie jest w stanie… 🙁
    Pozdrawiam

  15. @Jotka:

    Pzreparszam ze nie rozwijam tematu, ale pisze Pani glownie w oparciu o „urban legends”. Owszem, Bil Gates studiow nie skonczyl, ale to mu nie przeszkodzilo. Mamusia znala prezesa firmy IBM, o czym pisza zrodla. A systemu DOS nie zrobil, a wyludzil podstepnie od malej firmy.

    Na Wall Street akurat zatrudniali swego czasu (i dalej zatrudniaja) facetow z doktoratami i uniwersyteckich profesorow. Prosze sobie wyguglowac slowo „quant”. W kontekscie Wall Street.

    Pzremysl wymaga co najmniej B.Sc. a czasem wiecej (przynajmniej w mojej branzy, czyli IT). Bez studiow to mozna zostac „janitorem”. Odkurzac komputery. Poniekad wiem, bo pzrez 10 lat bylem po tej stronie co zatrudnia

    Nei neguje ze sa osoby niekompetentne po Harvardzie, ale jest ich deko mniej niz po UoSP.

    Rozumiem ze Pani goscila/gosci w USA „dojazdowo”. Wiec Pani doskonale ten kraj rozumie i to w drobnych sczegolach. Ja jestem w USA 30 lat; po mniej wiecej 10 latach zrozumialem ze nic nei rozumiem. Po nastepnych 20 latach niewiele wiecej. Wiec takie opinie jak Pani wydaja mi sie zabawne

  16. @A.L.
    Nic dziwnego, że nie rozumiesz o co chodzi w USA, jako że tego nikt nie rozumie, jako iż tam po prostu nie ma wiele do zrozumienia. W USA zawsze wydawało się, że nie działają prawa ekonomii, ale tylko dla tego, że USA przez długi okres czasu były państwem, któremu wciąż przybywały coraz to urodzajniejsze gleby oraz coraz to łatwiejsze do wydobycia surowce mineralne. Nawet dziś przybywa tam gazu, oczywiście kosztem dewastacji środowiska, ale w USA nikt się przecież o środowisko nie martwi, gdyż jest ono traktowane, całkiem zresztą słusznie, jako mienie cudze, a dokładnie zrabowane. USA funkcjonuje więc jak typowa organizacja kryminalna, ale tego się tam głośno nie mówi, gdyż w elitach amerykańskich wciąż obowiązuje ta fałszywa, anglosaska pruderia oraz zakłamanie… 🙁

  17. Fajne jest porównywanie syllabusów, kiedy studentka psychologii UJ jedzie „na Erasmusa” do Grecji i tam uczy się przez rok układania mozaik bizantyjskich na Krecie, a na pozostałych zajęciach siedzi jak na przysłowiowym tureckim kazaniu, bo językiem wykładowym jest grecki 🙄

  18. @markot

    A nie można było przeczytać syllabusów *przed* wyjazdem. żeby stwierdzić, że ma chodzić na wykłady w języku, którego nie rozumie?

  19. Oczywiście, że to było wiadomo z góry, a decyzja całkowicie świadoma. Ilu cudzoziemskich studentów decyduje się na naukę greckiego, węgierskiego czy fińskiego, aby przez jeden czy dwa semestry „studiować” w tych krajach?
    Z rozmów ze studentami (z różnych krajów) wyciągnąłem wniosek, że wielu, jeśli nie większość, traktuje ten program (Erasmus) jak biuro podróży, możliwość poznawania atrakcyjnych krajów, nawiązywania znajomości, ewentualnie wzbogacenie CV itp. Takie przedłużenie beztroskiej młodości.

  20. Bywa też inaczej.
    Może zdarzyć się na przykład, że absolwent dziennikarstwa i filozofii na UW traktuje rok spędzony na stypendium w MIT niemal jak habilitację we wszelkich naukach, i daje to odczuć z wyższością i arogancją typową dla zadufanych ignorantów, co naprawdę nie jest cechą większości dogłębnie wykształconych absolwentów prestiżowych uczelni amerykańskich.

  21. Rozmawiałem z moim synem, który studiuje na Międzyobszarowych Indywidualnych Studiach Matematyczno-Przyrodniczych (MISMaP) na UW. Powiedział mi, że w sytuacji bardzo dowolnego wybierania zajęć, które ma zaliczyć spośród oferty wielu wydziałów, syllabusów używa regularnie do orientowania się, który wykład jest dokładnie o czym i czy ze swoją aktualną wiedzą może się na niego bezpiecznie zapisać, czy nie.

    Czyli kolejny przypadek, gdy syllabusy sa przydatne.

  22. @J.Ty: „Dostaliśmy z Rektoratu nowy wzór syllabusów, w których należy wypełnić takie rubryki – i każda do 65 tysięcy znaków! – jak bilans całkowitego nakładu pracy studenta czy opis zakładanych efektów kształcenia w postaci ?kompetencji społecznych?: nawet strona czasownika w opisie jest określona! ”

    To cytat z listu Prof.Bartyzela.

    Nie protestuje on pzreciwko pisaniu sylabusow W OGOLE, ale protestuje przeciwko wymaganiom pisania GLUPICH sylabusow.

    Nikt nie protestuje pzreciwko sylabusom jako takim. Sa potrzebne studentom, sa potrzebne do katalogu, sa potrzebne dla komisji akredytacyjnej. Ale gdyby ktos zazadal ode mnie abym do wykladu „Architektura Komputerow” napisal rozdzial o „kompetencjach spolecznych” czy „bilansie pracy studenta”, to tez bym wpisal w te rubryki „umiejetnosc spoelczna zrywania gruszek na wierzbie”.

    Mechanizm powstawania takich formularzy znakomicie opisal niejaki Parkinson w ksiazce Prawo Parkinsona. Proponuje lekture. I nie idac sie zwariowac.

    Poza tym, syllabus niczego nei gwarantuje. Przypomina mi sie stara maksyma dotyczaca dokumentacji oprogramowania: dokumentacji albo a) nie ma, albo b) jest ale nieaktualna. Jest pelna zgodnosc ze wariant a) jest duzo bezpieczniejszy od wariantu b)

  23. Ciekawe, jak by prof. Bartyzel zareagował, gdyby mowa była nie o 65 tysiącach znaków, tylko 35 stronach maszynopisu?

  24. @J.Ty: Mysle ze zareagowalby tak samo

  25. Ten „syllabus” to nazywal sie dawniej w Polsce programem (zajec z danego przedmiotu), a dokladniej „program przedmiotu szkolnego lub kursu na studiach”, ale to bylo w czasach, kiedy nie bylismy jeszcze protektoratem USA… 🙁

  26. Unia Europejska to protektorat USA, a tzw. proces boloński to realizacja tego stanu?

  27. @panek

    „Unia Europejska to protektorat USA, a tzw. proces boloński to realizacja tego stanu?”

    Jako niegdysiejszy euroentuzjasta muszę ze smutkiem stwierdzić, że choć nie zgadzam się ze zdaniem o protektoracie, to proces boloński uważam za kolejny przykład biurokratycznych pseudodziałań Unii, wprowadzanych przez żądnych uniformizacji i regulacji urzędników, bez merytorycznego przygotowania. Na dodatek wspieranych przez urzędników polskich, którzy często dokładają jeszcze więcej regulacji, czym zadziwiają nawet Brukselę. Moim zdaniem proces boloński i sztuczne wymuszanie podziału na dwa etapy studiów, coraz większe ograniczenia dla władz uczelni w kwestii tego czego i jak chcą uczyć, równanie do najsłabszych studentów widoczne we wskazówkach do wspomnianych powyżej niepotrzebnych opisów efektów kształcenia (jakby nie było jasne, że efektem kształcenia powinno być opanowanie materiału z sylabusa), wreszcie przeliczanie edukacji na punkty ECTS i traktowanie jej jak usługi, po prostu szkodzą europejskim uczelniom (nie niszczą ich, bo każdy kombinuje jak może, żeby sobie z tym poradzić, a tym dobrym się to nawet czasami udaje, ale powodują równanie ogólnego poziomu w dół oraz ujednolicanie wszystkiego na siłę, co jest schizofreniczne, jeśli równocześnie się mówi o zaletach diversite).

    Dość zabawnie poczytać o założeniach tego procesu (za wikipedią):

    – it is easy to move from one country to the other (within the European Higher Education Area) ? for the purpose of further study or employment;
    – the attractiveness of European higher education has increased, so that many people from non-European countries also come to study and/or work in Europe;
    – the European Higher Education Area provides Europe with a broad, high-quality advanced knowledge base, and ensures the further development of Europe as a stable, peaceful and tolerant community benefiting from a cutting-edge European Research Area;
    – there will also be a greater convergence between the U.S. and Europe as European higher education adopts aspects of the American system

    Jakoś nie widać, by osoby spoza Unii (np. Azjaci) preferowali Europę nad USA (a przed tymi co preferują, raczej się bronimy slużbami imigracyjnymi, niż ich zachęcamy), cutting-edge European Reserch Area też chyba nie jest widoczna, a zbliżenie do systemu amerykańskiego brzmi śmiesznie, skoro tam właśnie uniwersytety mają dużo większą swobodę w kwestii programów czy organizacji studiów.

    Innymi słowy, niestety jest to kolejna europejska mrzonka, obok strategii lizbońskiej, której radosnym celem było (znów za wikipedią):

    „uczynienie Europy najbardziej dynamicznym i konkurencyjnym regionem gospodarczym na świecie, rozwijającym się szybciej niż Stany Zjednoczone.”

    Gdyby było kolejne referendum akcesyjne, nadal głosowałbym za, bo innej drogi dla Polski nie widzę, ale prawdę mówiąc nie widzę też specjalnej nadziei dla Europy, zwłaszcza, że m. in. dzięki procesowi bolońskiemu produkujemy kolejne roczniki absolwentów wyrosłych w tym systemie i będących idealnymi kandydatami do zasilenia rosnącej liczby urzędników, którzy nie tworzą, nie rozwiązują problemów, ale regulują, często nie tam gdzie trzeba, po prostu w imię regulacji.

    A Azja i Ameryka się śmieją…

  28. @xxx: Znakomita opinia, w polni popieram

  29. @panek & xxx
    Tzw. proces bolonski to jest tylko fragment wiekszej calosci, czyli procesu niszczenia nauki i szkolnictwa wyzszego poprzez umasowienie zarowno nauki jak tez szczegolnie studiow wyzszych. Przeciez pomimo olbrzymich sum pieniedzy przeznaczanych na nauke, szczegolnie w USA, UE, Chinach i Japonii, to w dalszym ciagu nie widac rozwiazania ani dla problemu defictyu nosnikow energii (np. co z obiecywana od dziesiatkow lat ta tania i bezpieczna energia z tw. fuzji jadrowej), ani tez dla problemu wyzywienia (GMO, uwazane dzis za rozwiazanie problemu zaoptarzenia ludzkosci w zywnosc, musi przeciez, wczesniej czy pozniej, doprowadzic do kleski nieurodzaju z powodu wbudowanego w produkcje owych GMO mechanizmu tzw. chowu wsobnego, ktory zawsze prowadzi do wynaturzen oraz zaglady roslin czy zwierzat bedacych produktem owego chowu wsobnego) ani tez dla innych problemow nekajacych dzis ludzkosc, np. problemu bezrobocia, a wiec problemu zbednych ludzi.
    Zbytnie upowszechnienie szkolncywa wyzszego prowadzi zas dzis na calym swiecie do obnizki poziomu studiow, a wiec do pogorszenia sie jakosci studentow. To psucie szkol wyzszych zaczelo sie, jak zreszta wiekszosc zla, nekajacego dzis ludzkosc, w USA, gdzie od dawna, obok garstki doskonalych wyzszych uczelni ksztalcacych elity (tzw. Ivy League) istnialy od dawna tysiace marnych pseudouczelni, majacy poziom czesto jeszcze gorszy niz polskie prowicjonalne uniwerytety czy tez nawet polskie panstwowe wyzsze szkoly zawodowe, a nawet i polskie prywatne uczelnie ?wyzsze?. Znam ten problem od podszewki, jako iz bylem zatrudniony na stanowiskach naukowo-badawczych i naukowo-dydaktycznych na wyzszych uczelnaich nie tylko w Polsce i w Unii (Cypr oraz Portugalia), ale takze na antypodach (Australia) oraz odbywalem staze na wyszych uczelniach USA, UK, Niemiec, Hiszpanii oraz RPA. Wszedzie zauwazam drastyczny spadek poziomu nauczania spowodowany pogonia za iloscia studentow, gdyz finansowanie wyzszych uczelni zalezy dzis, praktycznie na calym swiecie, od ilosci studentow, a nie od ich jakosci. Niestety, zapomniano, ze w nauce liczy sie nie ilosc, ale jakosc. Stad tez uwazam, ze system PRLowski byl optymalny, jako iz w nim mieli dostep do studiow wyzszych praktycznie wszyscy, na nie sie nadajacy, niezaleznie od poziomu zamoznosci rodzicow. Nie oszukujmy sie ? na studia wyzsze nadaje sie gora 20% populacji (moim zadniem tylko ok. 10%), a poza tym, to wciaz maleje zapotrzebowanie na absolwentow studiow wyzszych, gdyz generalnie maleje zapotrzebowanie na prace ludzka, na skutek juz nie tylko mechanizacji, ale takze zaawansowanej automatyzacji polaczonej z robotyzacja oraz komputeryzacja. Poniewaz maszyny zaczynaja juz myslec (AI czyli sztuczna inteligencja), to zaczynaja one zastepowac juz nie tylko robotnikow oraz zwyczajnych urzednikow, ale takze osoby z wyzszym wyksztalceniem. Szczegolnie zas w krajach takich jak wspolczesna Polska, ktore nie maja wlasnego przemyslu, a wiec takze nie maja one wlasnej myslki technicznej, nie ma sensu ksztalcenie naukowcow typu fizykow czy chemikow oraz inzynierow ? tyle, ilu ich potrzebuje obecna oraz przyszla gospodarka Polski wyksztalcimy przeciez lepiej oraz taniej zagranica. W Polsce wystarczy wiec kilka panstwowych uniwerytetow, z grubsza te, ktore istanialy w Polsce w latach 1960tych, a reszta polsikch wyzszych uczelni nadaje sie tylko do likwidacji, gdyz sa to dzis juz tylko przechowalnie oraz fabryki bezrobotnych. Ilu np. potrzebuje Polska co roku nowych historykow czy tez archeologow albo socjologow albo romanistow? W ten sposob, czyli zamykajac niepotrzebne wyzsze uczelnie, nie tylko ze zaoszczedzimyco roku miliardy zlotych, ktore bedzie mozna przeznaczyc na splate zadluzenia oraz poprawe poziomu najlepszych polskich wyzszych uczelni, to nie bedziemy takze produkowac mas sfrustrowanych pseudo-licencjatow, pseudo-inzynierow, pseudo-magistrow oraz pseudo-doktorow (takze habilitowanych), co oszczedzi nam tych licznych problemow zwiazanych z wybujalymi, nierealistycznymi aspicjami osob, ktore przez pomylke otrzymuja dzis dyplomy ukonczenia wyzszych studiow, a pozniej tytuly doktorow, habilitacje czy tez, last but not least, profesury ?belwederskie?, ale z racji swych intelektualnych ograniczen, nie powinny nigdy przestapic progow wyzszej uczelni jako studenci.

css.php