Polityka_blog_top_bill_desktop
Polityka_blog_top_bill_mobile_Adslot1
Polityka_blog_top_bill_mobile_Adslot2

6.04.2015
poniedziałek

Pseudonauka na 10 kwietnia

6 kwietnia 2015, poniedziałek,

 Przyznam się, że należę do tej grupy Polaków, dla której data 10 kwietnia kojarzy się jednoznacznie z tragiczną stratą. W pewnym, może nie wszechogarniającym, ale jednak ważnym wymiarze, czas dzieli się na ten przed i ten po. Po 10 kwietnia 2004 r.

Wtedy właśnie umarł Jacek Kaczmarski. Historia jego choroby i śmierci jest nie bez związku z tematyką tego bloga, bo to historia medycyny i szarlatanerii. Nie będę tu opisywał jego życia. Niedawno opublikowano artykuł jeszcze wyraźniej wiążący chorobę, która go w końcu zabiła, z trybem życia.

Oczywiście Jacek Kaczmarski konkretne mutacje, które doprowadziły do raka przełyku, mógł zaliczyć od ekspozycji na australijski pył, warszawski smog czy azbest, ale trzeba przyznać, że związku z jego nałogiem papierosowym czy chorobą alkoholową odrzucić się nie da.

Tak czy inaczej u Kaczmarskiego zdiagnozowano raka przełyku. Było za późno na nieoperacyjne leczenie, na operacyjne też. Lekarze podawali – na palcach jednej ręki – że czas, który mu pozostał, należy liczyć raczej w miesiącach niż latach. Przyznajmy, mało optymistyczna perspektywa. Fakt, że operacja oznaczałaby również koniec śpiewania i mówienia, na pewno sprawy nie poprawiał. Mając taką perspektywę, Kaczmarski uznał, że woli te parę miesięcy pożyć bez operacji.

Skoro więc medycyna konwencjonalna w zasadzie oddała pole walkowerem, pojawiło się miejsce dla szarlatanerii. Na wszelki wypadek rozesłał wyniki do różnych ośrodków onkologicznych świata, a czekając na odpowiedzi, które ostatecznie okazywały się podobne, zajął uwagę ofertami co najmniej wątpliwymi.

Dla osób chorych na raka szarlataneria ma całą gamę ofert. Z bardziej egzotycznych Kaczmarski podobno zdecydował się nawet na wibracje syberyjskiego gongu czy jakieś inne „ręce, które leczą”. Jego nie uleczyły.

O ile jednak to było coś jawnie szarlatańskiego, o tyle kolejna terapia, którą wybrał Kaczmarski, niespecjaliście mogła się wydawać zupełnie eksperymentalną. To tzw. terapia hipertermii lokalnej. Polega ona na ogrzewaniu szyi do temperatury ponad 50 stopni – znośnej, ale takiej, która ma rzekomo zabijać wrażliwe komórki rakowe i powodować rozpad guza. Co prawda takie coś, co da się wykonać przy użyciu elektrycznego ręcznika czy zgoła termoforu, nie powinno kosztować fortuny, ale kto wnika w takie rzeczy… Zresztą austriacki instytut oferujący tę metodę poza wygrzewaniem guza zainstalował Kaczmarskiemu sondę dożołądkową, co w zasadzie uchroniło go od śmierci głodowej, a poza tym karmił jakimś preparatem selenu i homeopatycznymi oszustwami.

Inna terapia równolegle przyjmowana przez Kaczmarskiego kosztowała „co łaska”. Była to antyra – mikstura ziołowa o nieznanym powszechnie, eksperymentalnym składzie – w odróżnieniu od również przyjmowanej przez Kaczmarskiego vilcacory. Miksturę serwował doktor Zygmunt Bielka – człowiek o otwartym umyśle, który nie odradzał pacjentom posiłkowania się innymi terapiami.

Z innych relacji wiadomo też, że doktorowi, zawsze nienagannie ubranemu, z darem przekonywania, ulegali nawet lekarze i ludzie potrafiący dać nadzieję pacjentom. W ostatniej połowie roku Kaczmarskiemu wreszcie przetaczano krew.

Zatem Kaczmarski z szarlatanami przeżył 2 lata. Bywały momenty, gdy czuł się na tyle lepiej, że producent vilcacory miał czelność podawać przykład Kaczmarskiego jako dowód na jej skuteczność. Jako przeciwnik pseudonauk odruchowo chcę powiedzieć, że Kaczmarski przeżył tyle mimo pseudoterapii czy że wręcz te pseudoterapie go do grobu wpędziły wcześniej. Tyle że o ile ciężko bronić stwierdzenia, że szarlatani Kaczmarskiemu pomogli, o tyle też niespecjalnie da się obronić medycynę tradycyjną.

Rokowaniu „kilka tygodni bez operacji, kilka miesięcy z operacją” po fakcie ciężko przypisać trafność. Być może lekarze, podając taką informację, tak bardzo posunęli się w skrócie myślowym, że aż doszło do przekłamania. Być może Kaczmarski był pacjentem, który miał predyspozycje, by trafić na prawą stronę mediany przeżycia.

Wśród bliskich Kaczmarskiego trwa spór o jego motywacje. Romantyczna wizja artysty, który wolał umrzeć niż żyć bez możliwości śpiewu, akurat wśród nich jest najmniej popularna. Właśnie dlatego, że wiedzą o rzeczywistej alternatywie stawianej przez lekarzy.

Są tacy, którzy sądzą, że Kaczmarski w co bardziej ekscentryczne terapie nie wierzył, ale poddawał się im na wszelki wypadek. Ale skuteczności tych mniej nieprawdopodobnych (ziołowych czy hipertermicznych) nie odrzucał. Na marginesie – do dziedzictwa Kaczmarskiego odwołują się i osoby religijne, i wojujący ateistyczni racjonaliści. Tym razem prawda leży pośrodku – Kaczmarski religię traktował raczej jako zjawisko kulturowe niż coś, w co miałby sam uwierzyć, ale nie był też skrajnym racjonalistą stroniącym od powszechnie przyjętych przejawów irracjonalizmu, takich jak choćby wiara w znaki zodiaku. Latami rozważał też chrzest, co zrealizowano jednak dopiero, gdy stracił przytomność.

W przypadku wiary w leczenie można też założyć, że nie wierzył w cudownych uzdrowicieli, ale wobec terapii „eksperymentalnych” niekoniecznie musiał być tak stanowczy. Wśród „kaczmarologów” wydaje się przeważać pogląd, że Kaczmarski był dość sceptyczny, ale niektórzy jego najbliżsi mniej, i to właśnie dla ich samopoczucia zgadzał się na wątpliwe terapie.

Udało się ponoć nawet zbadać miksturę dr. Bielki i nie znaleziono niczego szkodliwego, co wzmocniło poczucie, że nawet jeśli nie leczy, to też nie truje. Z kolei instytut hipertermiczny zastosował karmienie dojelitowe i tracheotomię w odpowiednim czasie. Czy te zabiegi i placebo były warte swojej ceny? Teraz pozostaje gdybanie.

Piotr Panek

fot. Paweł Plenzner, licencja CC-BY 3.0

PS W listopadzie 2006 aresztowano niejakiego technika budownictwa Zygmunta B. (zdaje się, że obowiązuje nieujawnianie jego nazwiska, to nie ujawniam, ewentualne skojarzenia peesów z zasadniczym wpisem nie są moją winą). Założył on Prywatny Ośrodek Badawczy Organicznych Substancji Leczniczych i Zwalczania Chorób Nowotworowych i przyjął tytulaturę doktora lub profesora biochemii.

Zabezpieczono butle z substancją, która miała zawierać wyciągi z leczniczych ziół, w tym z afrykańskiej wierzby, która jest rzadka, więc jej sprowadzanie znacznie podnosiło cenę specyfiku. W rzeczywistości była to kiszonka z buraków zawierająca oprócz kwasu mlekowego m.in. wyciąg z jemioły, huby, nagietka, żywokostu, łopianu, bratka i czosnku. Preparat był przez Zbigniewa B. testowany na zwierzętach – konkretnie – zanurzał w nim muszki, które brązowiały, co dowodzi jego skuteczności. Zamiast testowania na guzach nowotworowych stosował testowanie na pleśni, która jego zdaniem z wyglądu przypomina nowotwory w wystarczającym stopniu.

Postawiono mu zarzuty oszustwa, narażenia na niebezpieczeństwo życia lub zdrowia człowieka, a także prawie siedmioletniego prowadzenia praktyki lekarskiej bez uprawnień. Zarobił na tym według prokuratury ponad 1,8 mln zł. Sąd nakazał zwrócenie pokrzywdzonym pieniędzy i skazał go na 7 lat więzienia. Przy czym uznał tylko winę w zakresie oszustwa.

PPS 18 kwietnia 2015 r. na Wydziale Farmaceutycznym Uniwersytetu Medycznego we Wrocławiu ma odbyć się konferencja, na której prezentowane będą takie tematy jak leczenie nowotworów metodą hipertermii, leczenie nieuleczalnych chorób witaminami i inne takie…

PPPS Wstęp do wpisu świadomie jest grą skojarzeń. Niemniej ostrzegam, że odwołania do innych wydarzeń z 10 kwietnia – niezależnie z której strony sporu – będą usuwane.

Reklama
Polityka_blog_bottom_rec_mobile
Reklama
Polityka_blog_bottom_rec_desktop

Komentarze: 29

Dodaj komentarz »
  1. Tysiące lat, obcowania z szamanami pozostawiło wyraźne piętno w ludzkiej psychice.
    Szamani (cwaniacy) o tym wiedzą i z tego korzystają.

  2. Selen jest wbudowywany do selenocysteiny, ten aminokwas siedzi m.in. w centrum aktywnym enzymu usuwającego utlenione, rakotwórcze syfy. Ale jak się nowotwór już pojawi, to pomaga tyle, co umarłemu kadzidło.

    Medycyna ma dziś trudną metodologię, której zresztą chyba i większość lekarzy nie rozumie. Cóż poradzić, że pacjenci też nie rozumieją i korzystają z porad rozmaitych szarlatanów.

  3. Cały „paramedyczny” biznes dobudowany szczególnie do pacjentów onkologicznych jest poważnym problemem. Po pierwsze często zabiera ludziom możliwość korzystania z medycyny konwencjonalnej, a po drugie daje złudną nadzieję, która często przeszkadza pogodzeniu się z diagnozą, a rodzinie w pogodzeniu się ze stratą bliskiej osoby.

  4. Reklama
    Polityka_blog_komentarze_rec_mobile
    Polityka_blog_komentarze_rec_desktop
  5. Na temat pseudoterapii wiem niewiele, ale byłam fanką muzyki Kaczmarskiego i co jakiś czas żałuję, że nie ma szansy na jego nową płytę czy piosenkę 🙁

  6. Więcej o tej niesławnej konferencji we Wrocławiu:
    http://mlodyfizyk.blox.pl/2015/02/Desant-kwantowego-doktora-na-polskie-uczelnie.html
    Oprócz hipertermii będzie tam też „kwantowy doktor”.

  7. Wystarczy wejść na najsławniejsze chyba polskie forum o ziołolecznictwie by zobaczyć, jak dobrze szarlataneria ma się w naszym kraju.

  8. Oczywiście dodam, że ziołolecznictwo samo w sobie szarlatanerią nie jest, wiadomo że różne związki pochodzenia roślinnego mają udowodnione działanie biologiczne, rzecz w tym, że na tym forum siedzą różni homeopaci i inni tacy i polecają różne swoje głupoty, które leczyły by wszystko jak leci, czy wmawiają ludziom, że wszystkie ich dolegliwości wynikają na pewno z grzybicy albo zakwaszenia. No i że rak=grzybica…

  9. Szrlataneria czy nie takie praktyki nawet jeżeli same w sobie nie leczą to potrafią czasami przekonać chorego co do swojej skuteczności, a wszyscy doskonale wiedzą jak potężną siłą potrafi być autosugestia.

  10. @Tyiu
    Właśnie. Naukowość nie bierze się z omawianego tematu, ale z naukowego odejścia, z zastosowania metody.

  11. „anuszko”, Konferencja jeszcze się nie odbyła, a Ty już ją dezawuujesz? Zwolenniczka teorii spiskowej z przyległościami?

  12. No a czego się spodziewać na konferencji, której tytuły referatów odwołują się do wspomnianej we wpisie hipertermii jako terapii antynowotworowej, do kwantowego leczenia schorzeń jak najbardziej makroskopowych itp? Oczywiście, mogłoby być tak, że referenci pokażą wyniki badań naukowych, które wskażą, że wszystkie tamte szarlatanerie mają skuteczność równą placebu, ale jakoś obawiam się, że tak nie będzie. Dla uniwersytetu, który to firmuje, wstyd.

  13. Hipertermia była stosowana już w XIX wieku. Jak nie pomagały szturchańce i wódka z piołunem, to się wsunęło dziecko na trzy zdrowaśki do rozpalonego pieca, niech wypoci chorobę 😎
    Rozalce prawie pomogło…

  14. Panku, markocie… Dezawuuje się p o a nie p r z e d. Bowiem p r z e d można co najwyżej zdezawuować siebie. Mego głosu proponuję nie traktować jako próby obrony ewentualnego hochsztaplerstwa. A co do „wstydu” to raczej wynikać on powinien z takiego choćby blogowo-demokratycznego novum – „odwołania do innych wydarzeń z 10 kwietnia – niezależnie z której strony sporu – będą usuwane”. Chciałem bowiem [do momentu przeczytania tego jakże grzecznego przecież ostrzeżenia] umieścić tu kilka interesujących – jak mniemam – z punktu widzenia popularyzatorów wiedzy faktów, które na przestrzeni ostatnich kilkuset lat wydarzyły się akurat 10 kwietnia. No ale – było…minęło…

  15. @Poganin
    a kogóż i cóż ja dezawuuję? Przypominam tylko, że hipertermia nie jest taką znowu nowością 😉
    Znałem jednego gościa, którego przyjaciółka nieoczekiwanie zaszła w ciążę i bardzo była zdziwiona, bo przecież facet w ramach antykoncepcji zażywał długotrwałych gorących kąpieli, które „jak wiadomo” zabijają plemniki 🙄

  16. Markocie – owa cnotiwa dziewieczka była jednak – jak piszesz – zdziwiona ciążą p-o niesakramentalnym spółkowaniu a nie p-r-z-e-d zstąpieniem na nią błogosławionego stanu błogosławionego… Może wypada z ironią zaczekać na fakt – ot tak, na wszelki wypadek [że o zwykłej tej… no jak jej tam.. aaa – kulturze nie wspomnę]? Poza tym – „jak Pan Bóg dopuści to i z kija wypuści”. Poza-poza tym j-a jestem Poganin [czyli Katolik] a nie jakiś ciemny poganin. Różnica b. niewielka lecz jednak…Pozdrawiam.

  17. @Poganin czy Katolik, mnie tam bez różnicy, nie jestem rasistą 😉
    Hipertermia w terapii przerostu prostaty z „podgotowaniem” powyżej 55 st. (HE-TUMT) przynosi efekty niewiele gorsze od operacji.

  18. Chszczenie nieprzytomnego? Czy do tego szamańskiego rytuału nie trzeba być świadomym? KRK zbiera do rejestru nawet „martwe dusze”.

  19. Kaczmarski mial od poczatku nierowno poukladane w glowie.

  20. @kagan
    Darowałbym sobie takie komentarze.

  21. Nie wiedziałem. W takim razie będę obchodził smutną rocznicę 10 kwietnia. Teraz mam powód.

    P.S. Jak wiadomo 1/87000 chorych na raka płuc doznaje nagłego i pełnego uzdrowienia. Nazywam je cudownym i to jedyny rodzaj cudu, jaki uznaję. Ciekawe, że nawet palenie i picie w tym nie przeszkadza.
    Z innymi rodzajami raka jest gorzej. Ci, którzy wyzdrowieli mówią, że najważniejszym powodem wyzdrowienia jest pełna akceptacja choroby i przestawienie z walki z nią na myślenie o wykorzystaniu jej do zdrowia i życia. Pisałem to już chyba tutaj i pamiętam, że odpowiedzią były patetyczno-płaczliwe relacje o tych, co walczą z rakiem i chorobą. No to sobie zdychajcie w walce. Za łojczyznę.
    PPS. Najciekawsza dla mnie była rozmowa z osobą, która wyzdrowiała a po 10 latach ponownie zachorowała na nowotwór. I ponownie wyzdrowiała. Co w niej było? Bo na pewno nie cud.
    PPPS. Do Lourdes pielgrzymuje rocznie 7 miliony osób. Z tego 3-4 osoby doznaje rok w rok nagłego uzdrowienia. Statystyka głębokiej wiary.

  22. Na cud w Lourdes zakrawa fakt, że wobec masowego ocierania dłońmi i zlizywania wilgoci ze ścian groty ze źródełkiem, nie zdarzają się tam epidemie infekcji norowirusowych czy E. coli 🙄
    Może dopiero w domu pielgrzymi doznają tych sensacji…

  23. A teraz reklamy google’a podsuwają mi „żywność z północnych Indii leczącą raka” 🙂

  24. W południowych Indiach z kolei dobrze jest w celach zdrowotnych przebiec boso o świcie przez świeżą kupę słonia 😎
    Zalecał z całą powagą znajomy indyjski dr fizyki.

  25. Ach!
    Rzeczywiście nie wiedziałem, że 10 kwietnia to data śmierci Kaczmarskiego. Zagłusza ją nieco bełkot Kaczmarkopodobnych czyli polskie evergreens.
    Co do Lourdes to statystyki mówią o uleczonych a nie wspominają nic o tych, którzy się przekręcili z powodu pielgrzymki. Zresztą po co, i tak naszymi działaniami kieruje zasada „think positive” bo dane statystyczne mówią, że już w 0,05% jesteśmy martwi. I każdym wpisem na blogu tę liczbę zwiększamy.
    Nie wiem, czego Pan Panek szuka aż w Indiach. Od paru dni polska TVP reklamuje wściekle telewizyjne zawody wróżbitów i jasnowidzów. Czyż to nie wspaniałe, gdybym tylko zapamiętał datę emisji.

  26. Ja tam niczego w Indiach nie szukałem. Samo mnie znalazło. Tyle że, choć roślina z Indii, to sklep z Polski – przyjmujący złotówki.

  27. Kurkuma?

  28. No tak, ale czy po wykorzystaniu tej rośliny do celów konsumpcji szeroko rozumianej zostaje się jasnowidzem? Dla potrzeb polskiej TVP. To może bym skorzystał?
    Bo ja wracam do swojego: Czy jasnowidz w tele(wizji) widzi jaśniej czy dalej (tele)?

  29. A może dwa w jednym? 😉

  30. @markot
    No właśnie, nie wiem. Przyznam, że nie przeczytałem paruekranowego artykułu od deski do deski, ale odniosłem wrażenie, że nazwy tej rośliny nie zdradzono. Trzeba kupić i przekonać się, jak jest skuteczna, a nie szukać informacji z drugiej ręki.

css.php